Trước hết, xin cảm ơn bác Nguyễn Ngọc Già vì đã thẳng thắn gửi một câu hỏi khó, những cũng rất chính đáng, tới Dân Luận: "Dân Luận có thể làm gì để giúp thành viên của mình ở Việt Nam, khi họ bị phát hiện?". Sau sự kiện X-cafevn.org và Dân Luận bị tin tặc đột nhập, công khai cơ sở dữ liệu gồm địa chỉ email, địa chỉ IP và các tin nhắn cá nhân lên mạng, chúng tôi tin rằng có nhiều thành viên Dân Luận cũng băn khoăn với câu hỏi này, và đây là dịp để Dân Luận trả lời một cách công khai thắc mắc của độc giả.
Thành thực mà nói, cho dù rất muốn, Dân Luận cũng không làm được gì nhiều để can thiệp giúp đỡ các thành viên sống trong nước, trong trường hợp họ bị chính quyền Việt Nam gây khó dễ. Bởi xét về tiềm lực, Dân Luận không phải là một tổ chức có quan hệ rộng, có sự ủng hộ và uy tín đủ lớn để có thể gây sức ép lên chính quyền Việt Nam. Trong trường hợp xấu nhất, Dân Luận chỉ có thể giúp đưa thông tin về hoàn cảnh khó khăn của thành viên tới cộng đồng trong và ngoài nước. Đó là việc Dân Luận đã và sẽ tiếp tục làm nhằm góp phần nhỏ trong việc bảo vệ và ủng hộ những nhà bất đồng chính kiến trong nước. Tuy nhiên, cách làm này đã tỏ ra không mấy hiệu quả. Chính quyền Việt Nam từ lâu đã nổi tiếng với cách hành xử tùy tiện, bất chấp dư luận, thể hiện rất rõ qua các bản án chính trị và hành vi trấn áp từ xưa đến nay của họ dành cho những nhà bất đồng chính kiến. Sự can thiệp của các tổ chức chính trị hải ngoại, của cộng đồng quốc tế như Hoa Kỳ, Canada, Cộng đồng chung Châu Âu, Úc v.v... cũng không thay đổi được cách hành xử này.
Như thế, mỗi thành viên Dân Luận cần ý thức được rằng, việc tham gia một trang web lề trái như Dân Luận là có rủi ro, và người chịu rủi ro cuối cùng chính là bản thân thành viên và gia đình. Xin đừng chủ quan cho rằng Dân Luận hay các tổ chức hải ngoại hoặc quốc tế khác có thể can thiệp khi chính quyền tìm đến bạn. Và cũng xin đừng nghĩ rằng Dân Luận muốn chối bỏ trách nhiệm của mình trước thành viên: Ở đây thực chất là hai bên chia sẻ rủi ro với nhau, các bạn gặp rủi ro khi tham gia thì chúng tôi cũng gặp rủi ro tương tự khi mở trang web này. Để cải thiện môi trường xã hội chung, đây là rủi ro mà chúng tôi sẵn sàng chấp nhận.
Tuy không thể giúp thành viên SAU KHI sự việc không hay xảy ra, Dân Luận lại có thể giúp thành viên PHÒNG TRÁNH sự việc không hay đó. Dân Luận xin đưa ra một vài khuyến cáo như sau:
Hãy chọn mức độ tham gia phù hợp với mình
Mức độ rủi ro tăng hay giảm phụ thuộc vào mức độ tham gia của mỗi thành viên. Nếu bạn chỉ là độc giả, thì khả năng bị phát hiện và sách nhiễu là rất nhỏ. Nếu bạn đóng góp bài vở ở các lĩnh vực không dính líu trực tiếp tới chính trị, không tấn công trực tiếp vào Đảng CSVN, thì rủi ro sẽ nhỏ hơn là người cung cấp các bài viết tấn công trực diện. Rủi ro càng tăng cao nếu các bạn không chỉ viết mà tham gia hành động cụ thể như kêu gọi xuống đường biểu tình hay vẽ khẩu hiệu HS-TS-VN.
Dân Luận rất biết ơn những người như bạn Thanh, Nguyễn Minh và NVD đã có những việc làm không hề nhỏ để ủng hộ Dân Luận. Nhưng chúng tôi cũng cho rằng còn có nhiều việc làm nhỏ - đồng thời an toàn hơn - mà thành viên Dân Luận có thể làm để tạo ra sự thay đổi lớn, ví dụ như giúp đỡ nhau tìm hiểu về khoa học - kỹ thuật, khuyên bảo nhau bảo vệ môi trường, sống trung thực, cổ vũ những tấm gương người tốt, đồng thời lên án những hành vi xấu xung quanh v.v... Những việc làm nhỏ đó cũng rất cần thiết, và cũng sẽ có tác động không nhỏ đến thay đổi cách suy nghĩ của xã hội, do đó nếu nhiều độc giả Dân Luận bắt tay vào làm, cũng đã là một đóng góp cực kỳ quý giá rồi.
Hãy biết cảnh bảo vệ bản thân
X-cafevn.org và Dân Luận đã học được một bài học về bảo mật sau sự cố vừa qua, nhưng cũng không thể chắc chắn 100% rằng nó sẽ không lặp lại. Do đó, tốt nhất là thành viên cần phải biết tự bảo vệ cho mình. Cơ quan an ninh sẽ dựa trên những thông tin sau đây để dò ra bạn là ai:
Địa chỉ IP
Mỗi máy tính nối vào mạng Internet được gán một địa chỉ IP, là một chuỗi số có tác dụng tương tự như số nhà riêng của bạn. Nếu nắm được thành viên ABC gửi bài từ địa chỉ IP XYZ, thì về lý thuyết là có thể dò ra vị trí máy tính mà thành viên ABC dùng để gửi bài. Tuy nhiên, truy tìm tung tích theo IP không hề đơn giản, bởi nhiều lý do, ví dụ:
- Địa chỉ IP có thể thay đổi: Phần lớn các ISP cung cấp địa chỉ IP động cho khách hàng của mình, tức là mỗi lần nối mạng, khách hàng sẽ được gán một địa chỉ IP khác nhau. Hôm nay địa chỉ IP XYZ được gán cho "phản động" ABC để gửi bài tới Dân Luận, nhưng hôm sau địa chỉ IP XYZ đó rất có thể lại được gán cho nhà bác Lê Khả Phiêu.
- Địa chỉ IP thực bị che: Vì quỹ địa chỉ IP của Việt Nam có hạn, người ta phải dùng chung một địa chỉ IP cho nhiều khách hàng. Nếu chỉ nắm được địa chỉ IP dùng chung thì rất khó xác minh ai là người mình cần bắt.
Bạn có thể kiểm tra IP của mình là gì, tương ứng với vị trí địa lý nào bằng các công cụ sau:
Bạn có thể che dấu địa chỉ IP thực bằng cách sử dụng proxy (phải là loại anonymous, bởi loại proxy khác có thể gửi kèm địa chỉ IP thực của bạn), hoặc tìm kiếm các công cụ dấu IP bằng cách Google từ khóa "fake IP".
Địa chỉ email
Địa chỉ email không tiết lộ cho cơ quan an ninh bạn là ai, mà là nội dung các email. Do đó không cần sợ lộ địa chỉ email, mà hãy cẩn thận không để hòm thư của mình bị hack. Cần chú ý một số điểm như sau:
- Chọn các hòm thư miễn phí hỗ trợ HTTP Secure (HTTPS). Luôn luôn dùng HTTPS để mở hòm thư, như thế không ai có thể đọc trộm nội dung thư của bạn, khi nội dung này được gửi từ máy của bạn tới máy chủ.
- Đặt mật khẩu khó phá. Nếu mật khẩu của bạn trùng với tên con, ngày sinh của mình v.v... thì đó sẽ là mồi ngon cho tin tặc.
- Không chỉ mật khẩu, hãy dùng mật khẩu khó phá cho cả câu trả lời cho CÂU HỎI BẢO MẬT (security question, là câu hỏi mà nhà cung cấp dịch vụ sẽ hỏi bạn trong trường hợp bạn báo quên mật khẩu - trả lời đúng họ sẽ thiết lập mật khẩu khác cho bạn). Có người đặt mật khẩu rất dài, nhưng câu trả lời lại quá đơn giản, khiến tin tặc dễ dàng chiếm quyền điều khiển hòm thư.
- Hãy tạo nhiều hòm thư cho các mục đích khác nhau. Bạn NÊN đăng ký một hòm thư Gmail chỉ để tham gia Dân Luận, qua đó gửi bài vở tới Dân Luận. Nếu địa chỉ email tham gia Dân Luận bị lộ hoặc bị hack, thì bỏ nó đi là xong. Trong Gmail có tính năng gửi chuyển tiếp thư tới một địa chỉ email khác. Hãy tận dụng tính năng này, để không phải kiểm tra nhiều hòm thư một lúc.
- Không lưu lại quá nhiều email trong hòm thư, hãy tải xuống, nén lại với password và dấu đi đâu đó. Thường xuyên xóa trắng hòm thư để tránh hacker đọc thông tin. Điều này cũng nên làm với hòm tin nhắn (PM) trên các diễn đàn bạn tham gia.
Thế nào là mật khẩu khó phá: Dài ít nhất 8 ký tự, chứa lẫn lộn số và ký tự, theo quy tắc riêng mà chỉ mình biết. Một cách tạo mật khẩu khó phá mà dễ nhớ là: Hãy nghĩ đến một câu dễ nhớ, ví dụ: "I love Dan Luan very much". Sau đó nhặt ra các từ đâu tiên (hoặc cuối cùng): "IlDLvm". Sau đó thêm ngày sinh, năm sinh, hay ngày tháng gì đó đặc biệt của bạn vào trước, phía sau hoặc chèn vào giữa các từ: "1975IlDLvm" hay "IlDLvm1975" hay "I1l9D7L5vm" => Bạn đã có 3 mật khẩu khó phá để dùng cho hòm thư của mình.
Một cách tạo và quản lý mật khẩu hiệu quả khác là dùng các chương trình quản lý mật khẩu như KeyPass hoặc LastPass hoặc 1Password. Các chương trình này cho phép bạn dùng các mật khẩu hoàn toàn ngẫu nhiên cho các hòm thư, bạn chỉ cần nhớ 01 mật khẩu chính duy nhất. Không ghi mật khẩu ra giấy hoặc vào một tập tin không được bảo vệ bằng mã hóa, bởi vì người khác có thể dễ dàng đọc được.
- Khi nhận được email có tập tin gửi kèm, hãy kiểm tra cẩn thận trước khi mở, kể cả khi chúng được gửi từ địa chỉ email của bạn thân hoặc đối tác tin cẩn. Các tập tin dạng Word, Excel, hoặc ảnh jpeg, gif thì có thể mở mà không ngại có virus, nhưng nhiều khi tin tặc khéo léo lồng ghép để bạn tưởng một tập tin thực thi được (đuôi .exe) là một tập tin Word hoặc Jpeg. Vì vậy tốt nhất là không mở các tập tin đính kèm, trừ khi các bác thực sự chắc chắn việc mình làm.
- Tin tặc gần đây đặc biệt thích sử dụng chiêu phishing để đánh cắp mật khẩu email của các trang web lề trái, rồi dùng email đó để chiếm quyền điều khiển tên miền, tài khoản mạng xã hội, tài khoản trên diễn đàn, trên blog v.v... của nạn nhân. Hãy cảnh giác khi nhận được email nói bạn cần bấm vào đường link abc nào đó, hoặc phải cung cấp mật khẩu cho nhà cung cấp dịch vụ để giải quyết một lỗi kỹ thuật xyz nào đó. Không có nhà cung cấp dịch vụ nào yêu cầu thành viên phải gửi họ mật khẩu; và hãy gõ lại đường link từ các email, kiểm tra kỹ xem nó có phải trỏ đến nhà cung cấp dịch vụ thật hay trỏ đến một trang web giả mạo.
Các thông tin khác
Nhiều khi, biện phát dễ nhất, nhanh nhất để phát hiện ra bạn là ai không phải là hack IP hay email của bạn, mà là thu thập thông tin cá nhân khác của bạn qua các bài viết hay liên lạc off-line. Vì thế:
- Không liên lạc, không kể chuyện đời tư của mình cho ngay cả BQT Dân Luận. Kẻ xấu có thể giả vờ viết một vài bài "ủng hộ dân chủ" để chiếm lòng tin của bạn, sau đó viết thư làm quen, con cà con kê "bác sống ở đâu", hoặc rủ đi off-line. Nếu bạn chưa sẵn sàng công khai thông tin cá nhân của mình thì chớ chấp nhận những liên lạc kiểu này.
- Không dùng chung email, không dùng tên thành viên (nickname) hay bút danh giống nhau giữa các diễn đàn hay mạng xã hội. Dùng Tqvn2004 để viết bài trên Dân Luận và dùng Tqvn2004 để tham gia Web Trẻ Thơ, kể chuyện gia đình của mình, là bạn gián tiếp cung cấp thông tin cá nhân của mình công khai rồi.
- Tránh để lộ các thông tin cá nhân trong bài viết công khai (ví dụ "với kinh nghiệm 10 năm làm việc cho Tổng công ty Dầu Khí Việt Nam, tôi biết rằng..."). Bằng một số gợi ý như thế, kẻ xấu có thể tìm ra bạn còn nhanh hơn dựa vào IP hay email.
- Các trình duyệt hiện đại đều có chế độ "Private Browsing": Các bác bật chế độ này lên, truy cập các trang web "phản động" thoải mái, đến khi đóng trình duyệt lại thì tất cả các dấu vết, các thông tin truy cập trong quá trình "private browsing" sẽ được xóa sạch sẽ. Nên dùng tính năng này, đặc biệt là khi sử dụng Internet ngoài quán cafe, tránh để lại dấu vết sau khi thuê máy.
- Nên dùng trình duyệt Firefox hoặc Crome thay vì Internet Explorer, bởi có rất nhiều virus và trojan trên mạng được viết riêng khai thác các lỗ hổng của IE. Dùng các plug-in cho Firefox được giới thiệu ở đây để bảo đảm an toàn cho cá nhân mình.
Để đảm bảo an toàn cho thành viên, từ sau sự cố hacker viếng thăm, Dân Luận không còn lưu lại địa chỉ IP của thành viên truy cập. Chúng tôi cũng không bao giờ hỏi thành viên mật khẩu hay các thông tin mang tính cá nhân khác (nếu thành viên nhận được yêu cầu này, xin báo lại ngay cho chúng tôi để xác định kẻ xấu). Chúng tôi cũng rất sẵn sàng giúp thành viên muốn dấu mặt gửi bài lên Dân Luận mà không cần phải log-in: Hãy tạo địa chỉ email dùng một lần để gửi bài tới banbientap(a)danluan.org, chúng tôi sẽ thay bạn đăng bài lên Dân Luận nếu thấy nội dung phù hợp.
Hy vọng rằng bài viết này đã trả lời được câu hỏi của bác Nguyễn Ngọc Già!
Mong cuộc bầu cử Quốc hội lần này được tiến hành thật sự dân chủ
Đọc bài phát biểu của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch Quốc hội hôm 11/2/2011 có đoạn nói: "Đây là dịp để nhân dân cả nước phát huy quyền làm chủ, sáng suốt lựa chọn, giới thiệu và bầu ra những người tiêu biểu đủ đức đủ tài, xứng đáng cho ý chí, nguyện vọng của nhân dân trong Quốc hội và HĐND các cấp..." và chỉ thị của Bộ Chính trị có đoạn nêu: "... bảo đảm cuộc bầu cử được tiến hành dân chủ, bình đẳng, đúng pháp luật"... tôi rất mừng và mong quá trình chuẩn bị và diễn ra cuộc bầu cử đúng tinh thần như vậy.
Nhưng khi đọc bài phát biểu của ông Phạm Minh Tuyên, Tổng thư ký HĐBC và ông Nguuyễn Văn Quynh, Phó Ban tổ chức TƯ lại thấy không giống với bài nói của Chủ tịch QH Nguyễn Phú Trọng và chỉ thị của Bộ Chính trị, ngược lại nó phản ảnh một tinh thần rất hạn chế dân chủ và không thực tế.
- Định tỷ lệ người ngoài Đảng chỉ từ 15 đến 20% trong Quốc hội. Đó là trái với Hiến pháp và pháp luật. Mọi công dân đều bình đẳng (đảng viên và người ngoài đảng đều là công dân). Hơn nữa Đảng chỉ có 3 triệu đảng viên mà số công dân ngoài đảng đến tuổi từ 21 tuổi trở lên có đến 40 triệu mà ông Tuyên định cho có 15% đến 20% thì bình đẳng ở đâu?! Tất nhiên, Đảng có quyền giới thiệu đảng viên ứng cử Quốc hội, đáng ra Đảng cũng chỉ nên giới thiệu 50%, còn 50% dành cho người ngoài Đảng. Như vậy mới đúng với tính chất nhân dân, mới đúng Đảng là Cơ quan đại diện cho ý chí và nguyện vọng của nhân dân. Nếu 80, 90% trong Quốc hội là Đảng viên thì thực chất là Đảng hội chứ còn đúng nghĩa là Quốc hội sao được nữa? Đành rằng đảng viên cũng là dân, nhưng đảng viên vẫn có tính chất khác và chịu sự chi phối khác. Luật nào và quyền lực nào cho phép ông Tuyên định ra tỷ lệ trên?
- Hạn chế người sinh trước năm 1956 không được ứng cử Quốc hội. Ông Tuyên nói người ứng cử phải sinh từ 1956 trở đi, nếu có trường hợp sinh trước 1956 thì phải báo Bộ Chính trị. Điều 54 trong Hiến pháp và điều 2 trong Luật bầu cử Quốc hội đều quy định: "Công dân nước CHXHCN Việt Nam không phân biệt dân tộc, nam nữ, thành phần xã hội, tín ngưỡng, tôn giáo, trình độ văn hóa, nghề nghiệp, thời hạn cư trú đủ 18 tuổi trở lên đều có quyền bầu cử, đủ 21 tuổi trở lên đều có quyền ứng cử vào Quốc hội...". Ông Tuyên lấy quyền gì mà tước quyền ứng cử của công dân sinh trước năm 1956, lại đổ cho Bộ Chính trị quyết định từng trường hợp cụ thể vê tuổi tác?Đại biểu Quốc hội là dân cử không phải công chức trong biên chế nhà nước, không hạn chế tuổi, hơn nữa người có đức có tài, nhất định là được nhân dân tin tưởng, đó mới là điều quan trọng, tuổi không quan trọng. Cần nhớ rằng Quốc hội năm 1946 có đại biểu 90 tuổi.
- Tôi nghĩ rằng người đương nắm chức quyền, các thành viên Chính phủ nên ít ứng cử đại biểu Quốc hội. Người không phải đại biểu Quốc hội vẫn có thể là Bộ trưởng, nếu tất cả thành viên Chính phủ đều đồng thời là đại biểu QH thì người dân cho rằng những cuộc chất vấn hoặc nhận xét về công tác của Chính phủ sẽ không còn được thật khách quan "vừa đá bóng vừa thổi còi", "hành pháp cũng là anh, lập pháp cũng là anh", điều hành cũng là những vị ấy, giám sát lại cũng là những vị ấy!
Những đồng chí là người chủ chốt lãnh đạo và điều hành ở địa phương mà tham gia Quốc hội thì mỗi kỳ họp vắng địa phương độ 1 tháng. Một năm mất 2 tháng thì còn mấy thời gian suy nghĩ, bám sát công việc của địa phương để làm tốt nhất chức trách của mình?-
- Vấn đề Ủy ban Mặt trận hiệp thương về nhân sự ứng cử đại biểu Quốc hội, tuy trong luật có quy định, tôi vẫn ngại có thể phát sinh mất dân chủ. UBMT các cấp không phải do dân bầu mà lại có quyền "hiệp thương" để người này gạt người kia dẫn đến có người tự nhiên mất quyền công dân, mất quyền tự do ứng cử. Có đại biểu khóa trước hay nói thẳng hay chất vấn phê bình, lần này có ứng cử nữa cũng sẽ bị gạt đi, người hay phản biện cũng có thể bị gạt tên, vô hình trung "Mặt trận" có quyền cao hơn Hiến pháp và là Mặt trận chọn người hộ cử tri. Không phải cử tri được bầu tự do theo ý mình.
- Ông Tổng Thư ký HĐBC còn định là sẽ có 40% tái cử và sắp xếp số nào sẽ là đại biểu được 2 nhiệm kỳ. Tại sao lại có sự sắp đặt trước như thế nhỉ? Bầu ai tái cử không bầu ai tái cử, sẽ làm được mấy nhiệm kỳ hay chỉ 1 nhiệm kỳ là quyền của cử tri không bị áp đặt. Trước cuộc bỏ phiếu không ai được chỉ thị cho cử tri ở địa bàn mình là bầu cho ông X. Không bầu cho bà Y.
Mong rằng cuộc bầu cử Quốc hội sắp tới được diễn ra thật sự dân chủ và công bằng như các vị lãnh đạo đã phát biểu để cuộc bầu cử QH đúng là ngày hội của toàn dân.
Trung Ngôn
Trung Ngôn là bút danh của một vị lão thành cách mạng đáng kính. Tác giả gửi trực tiếp cho BVN.
Chủ nghĩa xã hội mà Đảng CSVN đã và đang dẫn dắt cả dân tộc đi tới đó là cái gì?
Câu hỏi này được đặt ra bởi các nhà khoa học, các nhà nghiên cứu, cũng như nhiều trí thức đảng viên cao cấp, những người từng nắm giữ các chức vụ quan trọng trong bộ máy của đảng và nhà nước. Phải chăng Đảng CSVN đang tiếp tục dẫn dắt cả dân tộc Việt Nam đi sai đường?
Mời quý vị nghe Ngọc Trân trình bày tiếp những mối lo ngại của các cựu lãnh đạo đảng.
Chủ nghĩa Xã hội chỉ để “bịp thiên hạ”?
Sau khi xem qua các bản dự thảo văn kiện ĐH đảng của BCH Trung ương, rất nhiều đảng viên cao cấp đã bày tỏ mối lo ngại khi nhận ra rằng, Đảng CSVN vẫn tiếp tục dẫn dắt cả nước đi lên CNXH.
Tại cuộc hội thảo góp ý cho văn kiện ĐH XI, GS Trần Phương, nguyên Phó thủ tướng Chính phủ, đã nêu lên những câu hỏi về CNXH như sau: “Bây giờ trong cái cương lĩnh này, ông đều nói chủ nghĩa Mác – Lênin và ông đều nói XHCN.
Nhưng tôi hỏi các anh đây, các anh đây là người đọc sách nhiều nhất. Tôi hỏi ông, CNXH bây giờ là cái gì, tôi đố ông trả lời được đấy. Cái điều mà ông Mác nói về CNXH là chế độ công hữu chiếm địa vị thống trị, còn ông, thu hẹp cái sở hữu tư nhân đi đến xóa bỏ sở hữu tư nhân và thị trường tự do. Ông làm lộn ngược rồi”.
GS Trần Phương cho rằng, khái niệm CNXH được đưa ra chỉ để bịp thiên hạ. GS nói tiếp: “Thế bây giờ CNXH của ông là cái gì đây? Thật ra mà nói, chúng ta nói và chúng ta biết là chúng ta bịp người khác. Đến tôi bây giờ, tôi cũng không biết cái CNXH mà chúng ta sẽ đi là cái CNXH gì đây?
Có nhiều người bảo rằng, thôi thì ta cứ đành lấy khẩu hiệu ‘dân giàu, nước mạnh, xã hội dân chủ, công bằng, văn minh’, đó là CNXH. Tôi xin lỗi ông, đấy không phải CNXH! Xã hội dân chủ, công bằng, văn minh, tôi hỏi anh, anh đã bằng thằng Thụy Điển và thằng Na Uy chưa? Nó không có xã hội dân chủ, cũng công bằng mà công bằng hơn ông, mà văn minh thì tất nhiên là hơn ông rồi. Thế thì cái CNXH mà anh bảo rằng là lấy cái khẩu hiệu ‘dân giàu, nước mạnh’ mấy cái câu đó mà thay thế cho CNXH, đấy là CNXH của tớ đấy. Tôi nghĩ không đúng. Ông bịp thiên hạ với cái chữ CNXH của ông!”
GS Trần Phương cho rằng, những người viết “Dự thảo cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên CNXH” đã không hiểu hết những điều họ viết. Điều này thật là nguy hiểm bởi đây là cương lĩnh xây dựng và phát triển đất nước Việt Nam trong tương lai.
Ông Trần Phương phát biểu: “Cho nên tôi đề nghị là nếu ông muốn trung thực với ông thì cái cương lĩnh của ông đó thì ông phải xác định cho tôi xem cái định hướng XHCN là cái gì? Mà cái CNXH ông theo đuổi, nó sẽ là cái gì. Chứ bây giờ chính ông cũng bí cơ mà, chính ông cũng bí.
Tôi nói là những người viết cái chiến lược đó, ông định nghĩa cho tôi: cái xã hội XHCN mà ông nói là cái gì đây? Đại để ông nói tôi nghe rõ thế nào là CNXH, theo ông quan niệm? Còn nếu mà ông nói là “dân giàu, nước mạnh, xã hội dân chủ công bằng, văn minh” thì xin lỗi ông, bọn tư bản nó đầy. Nó làm như thế cả. Ông làm chả khác gì nó, thậm chí kém hơn nó. Ngay đại hội X, tôi đã phát biểu thẳng với các anh lãnh đạo rồi. Tôi nói là, định hướng XHCN là cái gì, các ông phải ghi ra. CNXH mà chúng ta tiến tới là cái gì, ông phải ghi ra. Nhưng mà một câu thách đố đơn giản như vậy mà họ không làm nổi”.
“Định hướng XHCN” là gì?
Cũng như khái niệm CNXH, khái niệm “định hướng XHCN” đã gây thắc mắc cho nhiều vị là đảng viên cao cấp.
Trong một bài phát biểu, ông Nông Đức Mạnh cho rằng: “Con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta là phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa; đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa gắn với phát triển kinh tế tri thức; xây dựng nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, làm nền tảng tinh thần của xã hội; xây dựng nền dân chủ xã hội chủ nghĩa”.
Mặc dù trong các bài phát biểu, lãnh đạo Đảng CSVN đều nói về “định hướng XHCN”, thế nhưng khi được hỏi về khái niệm này, ông Nguyễn Trung, nguyên Đại sứ Việt Nam tại Thái Lan, trả lời báo Vietnamnet hôm 5 tháng 10 rằng, cho đến nay ông vẫn chưa hiểu “định hướng xã hội chủ nghĩa” là gì.
Có cùng thắc mắc với ông Nguyễn Trung, GS Trần Phương cũng không rõ cái ‘định hướng XHCN’ mà đảng và nhà nước đề ra, đó là cái gì.
GS Trần Phương cho biết: “Đại hội X, tôi đã nói trước Bộ chính trị, tôi nói là các anh định nghĩa cho tôi nghe là cái CNXH mà chúng ta chủ trương đây là cái gì? Cũng không ai trả lời. Rồi tôi hỏi là ông nói định hướng XHCN, thì cái định hướng đó là cái gì? Tôi xin lỗi các nhà lý luận ngồi đây, là các ông cũng không trả lời được. Có phải không? Ông nói về định hướng XHCN, thì định hướng của ông là cái gì đây, ông nói cho tôi nghe?”
Trong khi các đảng viên cao cấp không hiểu “định hướng XHCN” là gì, thì ông Nông Đức Mạnh, Tổng Bí thư Đảng CSVN giải thích rằng: “Định hướng xã hội chủ nghĩa trong nền kinh tế thị trường ở nước ta là: thứ nhất, thực hiện mục tiêu ‘dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh’. Giải phóng mạnh mẽ và không ngừng phát triển sức sản xuất, nâng cao đời sống nhân dân; đẩy mạnh xóa đói, giảm nghèo, khuyến khích mọi người vươn lên làm giàu chính đáng, giúp đỡ người khác thoát nghèo và từng bước khá giả hơn”.
GS Trần Phương cho rằng, xóa đói, giảm nghèo không thể là ‘định hướng XHCN’: “Ông bảo là xóa đói giảm nghèo, xin lỗi ông, cả thế giới nó làm. Mà Liên Hiệp Quốc nó đang giúp ông hẳn cái việc ấy đó, thế chả nhẽ nó giúp ông xây dựng XHCN nhà ông đấy à? Xóa đói giảm nghèo, giỏi lắm thì ông nói được cái định hướng XHCN là xóa đói giảm nghèo, nhưng mà ông còn thua xa ba cái thằng tư bản. Cho nên tôi cảm thấy là, viết thế nào thì tôi chưa nói, nhưng đại để là ông đừng đao to búa lớn quá. Lúc nào cũng là ‘nền tảng chủ nghĩa Mác – Lênin’, lúc nào cũng là ‘định hướng XHCN’ rồi ‘xây dựng CNXH’, và thậm chí bây giờ có chỗ ông còn viết là chúng ta đang ‘quá độ lên CNXH’”.
Cũng như ông Nguyễn Trung và GS Trần Phương, bà Dương Thu Hương, nguyên Phó Thống đốc NHNN VN cũng không biết cái ‘định hướng XHCN’ là gì.
Bà Hương cho biết: “Trong cương lĩnh, viết thì rất hay, nhưng đưa ra rất nhiều khái niệm mà tôi chẳng hiểu được, như khái niệm mà chúng ta vẫn cứ lúng ta lúng túng là ‘một nền kinh tế thị trường có định hướng XHCN’. Riêng ngân hàng, không biết ‘kinh tế thị trường có định hướng XHCN’ trong hoạt động ngân hàng, là cái gì? Ngoài ra lại còn phát triển công nghiệp hiện đại, trở thành một nước công nghiệp hiện đại ‘theo định hướng XHCN’. Không biết công nghiệp hiện đại ‘theo định hướng XHCN’ là cái gì? Thế công nghiệp của XHCN khác với công nghiệp tư bản à? Thế thì tại sao phải có cái đuôi ‘theo định hướng XHCN’? Thế rồi ‘xây dựng một nền dân chủ XHCN’. Đúng là ngày xưa học về Mác – Lênin có câu ‘dân chủ của CNXH thì dân chủ gấp trăm lần tư bản’. Thế nhưng, tôi thì tôi nghĩ, dân chủ ở đâu cũng giống nhau thôi, là người dân được phép nói, đấy là dân chủ. Xã hội tạo điều kiện cho dân được nói, pháp luật tạo điều kiện cho dân được nói, thì đấy là dân chủ. Xã hội nào cũng thế, lại còn cái dân chủ XHCN nữa. Cho nên, từ công nghiệp hiện đại, cũng theo định hướng XHCN, phát triển kinh tế thị trường cũng theo XHCN, rồi xây dựng nền dân chủ cũng theo XHCN, thì tôi không hiểu nó là cái gì cả”.
Lâu nay, một luận điệu phổ biến và khá bùi tai do các vị quan chức chúng ta thường xuyên đưa ra khiến dân đen nghe đến mà sướng mê tơi: GDP của nước ta ngày một tăng so với nhiều nước láng giềng, nó là tín hiệu cho thấy chúng ta đang sớm trở thành một “con hổ Đông Nam Á”. Nhưng vì sao GDP tăng mà tình trạng kinh tế lại đi xuống, và hiện nay đang đứng bên bờ vực của sự lạm phát đáng lo ngại? BVN đã từng có lần giải thích sơ lược, muốn hiểu thực chất GDP tăng có làm cho dân giàu nước mạnh thật hay không thì phải nghiêm túc xem xét cái gọi là tăng trưởng GDP ấy là do những yếu tố gì cấu thành. Chẳng hạn, nếu chỉ là đi vay vốn của nước ngoài về đầu tư thêm một số công trình – mà lại là những công trình với dây chuyền công nghệ cũ kỹ lạc hậu nước cho vay vốn đã xếp xó, cốt đẩy nó đi để thay cho dây chuyền công nghệ mới, thì trước mắt chúng ta có tạo thêm được một số việc làm, khiến việc tính GDP có vẻ như tăng lên thật, nhưng chỉ cần qua một thời đoạn rất ngắn, khi các nhà máy mà chúng ta rước về bộc lộ sự hỏng nát của chúng, là biết tay nhau lập tức. Nợ nước ngoài sẽ ùn lên không thể nào trả nổi, còn công nhân thì thất nghiệp, bấy giờ số liệu GDP liệu còn che mắt được ai?
Tưởng rằng cách giải thích của chúng tôi chỉ là một tiếng nói đơn độc thôi, nào ngờ thật là may, vừa đây nhà Trung Quốc học Dương Danh Dy mới cung cấp cho một bài của các học giả Trung Quốc phê phán chính hiện tượng tăng GDP của Trung Quốc được làm rùm beng trên thế giới lâu nay. Tất nhiên, so với Việt Nam thì việc tăng GDP Trung Quốc có giá trị đích thực gấp bao nhiêu lần mà chúng ta không nên so sánh, vì Trung Quốc làm là làm thật chứ không phải làm như kiểu tập đoàn “quả đấm thép” Vinashin của chúng ta; họ nói cũng là nói thật chứ không phải là cách che đậy nói đằng nào cũng được như các “chuyên gia” nhà nước vừa đây đang trở lại reo ca Vinashin “tái cơ cấu” sẽ sớm lấy lại tư cách một “quả đấm” lợi hại, nghĩa là một tập đoàn làm ăn lại sẽ có lãi cho đất nước. Tuy nhiên, dầu là thế thì bài báo của nhà nghiên cứu Dương Danh Dy cũng sẽ vô cùng có ích cho những ai đang có tâm huyết xây dựng nền kinh tế Việt Nam một cách trung thực, nhằm rút nhiều kinh nghiệm quý báu để đưa đất nước đi lên, chứ không phải chỉ muốn thu quyền lực vào tay để… tự tung tự tác, nói chung là những ai thực sự cầu thị, thực lòng muốn nghe tiếng nói của chuyên gia.
Vì vậy, xin trân trọng giới thiệu bài báo bổ ích này đến bạn đọc.
Nguyễn Huệ Chi
Cách đây không lâu, Ban Biên Tập Hoàn cầu thời báo tổ chức cuộc thảo luận nghiên cứu về sự phát triển của Trung Quốc trong 10 năm tới. Tại cuộc họp đó một số học giả được gọi là tinh anh nhất của Trung Quốc đã cho rằng, năm 2009 GDP đã vượt Nhật Bản (thực tế là năm 2010) thì chỉ cần qua 10 năm nữa là GDP của Trung Quốc có thể vượt Mỹ.
Thế nhưng nhân định này đã bị một số ngưòi Trung Quốc đại lục cho là kỳ đàm quái luận (luận điểm kỳ quái). Họ đã bác lại bằng các lập luận sau:
Năm 1840, GDP của Trung Quốc bằng 1/3 thế giới còn GDP của đế quốc mặt trời không bao giờ lặn – nước Anh, chỉ chiếm 1/20 thế giói; cộng toàn bộ châu Âu lại cũng còn kém Trung Quốc xa. Thế mà vì sao Trung Quốc không phân chia được châu Âu mà lại bị châu Âu chia cắt?
Ngay vào lúc đã suy tàn năm 1894, GDP của Trung Quốc vẫn còn hơn 9 lần của GDP Nhật Bản, thế mà vì sao Trung Quốc không đánh bại được Nhật Bản thu hồi đảo Lưu Cầu (Nansei-shoto) mà ngược lại bị Nhật Bản đánh thua, và mất luôn Đài Loan. Trên lịch sử, số lưọng GDP không có nghĩa là vị thế nước lớn; vì sao ngày nay nó lại trở thành tiêu chí của nước lớn?
Có người hỏi vì sao GDP hiện nay của Mỹ và Nhật mới được coi là GDP của nước lớn? Đó là vì cấu thành GDP của họ là kỹ thuật cao, là công nghệ thông tin, là công nghiệp vũ trụ, là công nghiệp hàng hải, là ngành chế tạo cơ khí lớn, là công nghệ vi sinh và nông nghiệp hiện đại. Những ngành sản xuất đó trong thời bình đều có tính bành trướng thế giới, đều có thể thu lợi nhuận lớn kiếm được nhiều tiền của thế giới; còn vào thời chiến, toàn bộ chúng đều có thể chuyển thành thực lực quân sự quốc gia, tiêu diệt kẻ thù, cướp đoạt của cải.
Còn Trung Quốc thì sao? GDP thời nhà Thanh là chè uống, tơ tằm, còn hiện nay GDP chủ yếu là nhà đất, về căn bản không thể bành trướng ra thế gíới và kiếm tiền của ngưòi ta, chỉ có thể trấn lột dân chúng mình và giúp tư bản quốc gia cướp của của cải của nhân dân mình. Các thứ khác như hàng dệt, đồ chơi, thuốc lá, đều là thứ kỹ thuật thấp mang ra nước ngoài kiếm được ít tiền mang về thì cũng là đổi bằng mồ hôi xưong máu, ngoài ra khó có thể chuyển đổi thành thực lực quốc phòng khi có chiến tranh.
Hãy thử nhìn các loại ô tô đang chen chúc chạy trên đưòng, xem có loại nào hoàn toàn do Trung Quốc tự chế tạo ra không? Trên những chiếc tàu thủy lớn, những máy bay chiến đấu chủ lực của Trung Quốc có chiếc nào không dùng động cơ mua của nước ngoài không? Những cái tạo nên GDP của Trung Quốc bây giờ không có cái nào có thể chuyển hóa thành chiến tranh mạng và chiến tranh vũ trụ hiện đại, chỉ có thể cung cấp những hưởng thụ nhỏ cho quốc dân và hưỏng thụ lớn cho một số tham quan ô lại, nhưng cuối cùng vẫn có thể bị ngưòi nước ngoài lấy đi mất!
……
Ngưòi giới thiệu xin mạn phép nói thêm đôi lời:
Mấy nhận định của người Trung Quốc nói trên là thẳng thắn và tương đối chính xác. Tuy vậy ông ta đã quá hạ thấp một số thành tựu của Trung Quốc mà ai cũng thấy, như có ngành công nghiệp vũ trụ của mình, tự đưa ngưòi thành công vào vũ trụ, có công nghiệp quốc phòng đáng nể, và có cả những tin tặc nổi tiếng thế giới. Trung Quốc đang vươn tay, đặt chân tới nhiều nơi trước đây họ chưa thể vươn tay tới, đặt chân tới như Trung Đông, Châu Phi và ngay cả một phần châu Âu v.v. Những cái đó cũng đều do trong tiến trình phân đấu thực hiện GDP tăng cao, tăng mạnh của Trung Quốc sản sinh ra đấy chứ!
Một câu hỏi đặt ra, vì sao họ lại nói quá như vậy? Để nhắc nhở nhau đừng chủ quan bốc đồng? Hay để đánh lừa dư luận quốc tế?
"Bộ Giao thông vận tải (GTVT) đang nghiêng về phương án thu phí bảo trì đường bộ trực tiếp trên đầu xe cộ lưu thông. Nếu theo cách này, mỗi ôtô sẽ phải chịu mức phí từ 180.000 đồng đến 1,44 triệu đồng/tháng, còn xe máy phải chịu phí từ 80.000-150.000 đồng/tháng."
Tháng 3, điện tăng giá; xăng, dầu cũng không thể kìm giữ giá thêm do quỹ bình ổn sắp cạn dù thuế nhập khẩu đã được giảm tối đa xuống 0%. Thêm vào đó, đợt điều chỉnh tỷ giá tăng 9,3% được xem như yếu tố sẽ đẩy giá cả leo thang, gây áp lực lớn lên lạm phát.
Chính phủ vừa có công văn chỉ đạo 2 bộ Tài chính, Công thương cần tính toán, đề xuất phương án tăng giá điện vào đầu tháng 3. Theo các phương án, cả phía EVN và Bộ Công thương đều đưa ra rất nhiều bài toán tăng giá khác nhau, trong đó mức tăng cao nhất 40,8% và thấp nhất 18,03%.
Dư luận cho rằng, nhiều khả năng giá điện sẽ được Chính phủ chấp thuận cho tăng ở mức 18,03%. Tuy nhiên, trao đổi với Thanh Niên, ông Nguyễn Tiến Thỏa, Cục trưởng Cục Quản lý giá, cho biết cả EVN và Bộ Công thương đều đề xuất mỗi bên 3 phương án tính tăng giá. Trong đó, cả 2 đơn vị trên đều tính theo tỷ giá cũ. Do vậy, những phương án giá trên chưa phải là cuối cùng. Bộ Tài chính và các bộ, ngành còn phải rà soát thêm, xây dựng sau đó trình Thủ tướng xem xét. “Tăng bao nhiêu, thời điểm nào, Thủ tướng sẽ quyết định trong thời gian tới”, ông Thỏa nói.
Không còn sức để giữ giá
Theo TS Lê Đăng Doanh, dù mức tăng giá điện thấp nhất là 18,03% thì cũng sẽ quá sức chịu đựng đối với người tiêu dùng. Tăng giá điện cũng sẽ góp phần nâng giá mạnh các mặt hàng như nước, sắt thép, xi măng, dệt may... bởi chi phí dùng điện của các ngành này rất lớn.
Đồng quan điểm trên, chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan cũng cho rằng, do thu nhập của VN còn thấp, tăng giá điện với mức 18,03% sẽ gây áp lực lên đời sống người dân, khiến chỉ số giá biến động mạnh. Theo bà Lan, trước kia giá điện tăng cao nhất cũng chỉ xấp xỉ 10%, vì vậy mức tăng 18,03% sẽ kéo theo hàng loạt các mặt hàng khác tăng giá, khiến mục tiêu kiềm chế lạm phát rất khó thực hiện.
Thức ăn chăn nuôi là sản phẩm trung gian. Khi giá tăng, giá thành sản xuất thịt gia súc, gia cầm và các sản phẩm chăn nuôi chắc chắn cũng sẽ tăng theo, sinh ra lạm phát thực phẩm
Ông Lê Bá Lịch, Chủ tịch Hiệp hội Thức ăn chăn nuôi VN
Bên cạnh giá điện, giá xăng cũng đang chực chờ tăng là một trong những yếu tố quan trọng gây sức ép lên lạm phát. Một lãnh đạo của SaigonPetro cho biết, doanh nghiệp hiện đang “bó tay” sau cú điều chỉnh tỷ giá thêm 9,3%. Theo vị này, mỗi lít xăng đã bị lỗ thêm gần 900 đồng/lít vì tỷ giá và doanh nghiệp không thể chịu đựng thêm.
Theo ông Ngô Trí Long, nguyên Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu thị trường giá cả, trong bối cảnh hiện nay, nếu cứ kìm mãi giá xăng thì ngân sách sẽ không đủ, quỹ bình ổn cạn kiệt. Đến một lúc nào đó sẽ dẫn tới bội chi ngân sách, cân đối vĩ mô yếu kém gây hậu quả rất lớn cho nền kinh tế, đặc biệt là vấn đề lạm phát. Ngoài ra, ép giá quá lâu, khi điều chỉnh sẽ tạo ra một biên độ rộng, nằm ngoài khả năng chịu đựng của người tiêu dùng. “Nếu như vậy, giá cả sẽ được dịp té nước theo mưa, rất khó kiểm soát. Không thể kìm giá mãi, phải giải quyết vấn đề giá, cùng các cân đối vĩ mô và năng lực cạnh tranh, hiệu quả kinh doanh của các doanh nghiệp”, ông Long nói.
“Lạm phát thực phẩm”
VN đang phải nhập một lượng rất lớn phân bón, thuốc trừ sâu, thức ăn chăn nuôi, gỗ và kể cả thủy sản nguyên liệu... Việc điều chỉnh tăng tỷ giá USD, theo nhận định của các chuyên gia kinh tế, sẽ khiến nguy cơ giá các mặt hàng này tăng trong thời gian tới là rất cao, kéo theo giá nông sản tăng là điều khó tránh khỏi.
Ông Lê Bá Lịch, Chủ tịch Hiệp hội Thức ăn chăn nuôi VN, cho biết năm 2010, thức ăn chăn nuôi đã mười mấy lần tăng giá và dự báo, giá thức ăn chăn nuôi sẽ còn tiếp tục “nhảy múa” mạnh hơn trong thời gian tới. “Hiện giá thức ăn chăn nuôi vẫn đứng so với hồi cuối năm 2010. Tuy nhiên, thời gian tới, giá các mặt hàng này tăng là điều khó tránh khỏi”, ông Lịch nói.
Tăng cường kiểm tra thị trường
Ông Đặng Văn Đức - Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường (QLTT) TP.HCM - cho biết QLTT đang tăng cường kiểm tra nhằm ngăn chặn tình trạng tăng giá “té nước theo mưa”, bán quá giá niêm yết... Ông Đức khẳng định sẽ đặc biệt chú trọng kiểm tra giá cả các mặt hàng thiết yếu như xăng dầu, sắt thép... để kịp thời xử lý khi phát hiện trường hợp tăng giá bất hợp lý.
VN đang còn phụ thuộc quá lớn vào nguồn nguyên liệu và thức ăn chăn nuôi của thế giới khi phải nhập khẩu tới 55 - 60% khối lượng nguyên liệu thức ăn chăn nuôi. Mỗi năm cả nước phải chi tới 2,5 - 3 tỉ USD để nhập khẩu các mặt hàng này phục vụ nhu cầu sản xuất - kinh doanh và chăn nuôi trong nước. “Doanh nghiệp đều phải mua nguyên liệu bằng USD theo giá chợ đen, tỷ giá USD tăng cũng đẩy giá USD chợ đen tăng theo, chi phí đầu vào vì thế ắt sẽ tăng”, ông Lịch nói. Thêm vào đó, khi lãi suất vay ngân hàng quá cao như hiện nay, khoảng 17 - 20%/năm thì giá thức ăn chăn nuôi tăng không có gì là lạ.
“Thức ăn chăn nuôi là sản phẩm trung gian. Khi giá tăng, giá thành sản xuất thịt gia súc, gia cầm và các sản phẩm chăn nuôi chắc chắn cũng sẽ tăng theo, sinh ra lạm phát thực phẩm”, ông Lịch nhận định.
Sức ép ngày càng lớn
Theo ông Nguyễn Tiến Thỏa, sức ép lạm phát trong năm 2011 đang ngày càng lớn. Đặc biệt, trong 3 tháng đầu năm, do thời điểm diễn ra Tết Nguyên đán, cũng như lễ hội diễn ra khắp cả nước, nên nhu cầu mua sắm, đi lại khiến giá cả sẽ tăng cao. Ngoài ra, sức ép do các yếu tố khách quan của thế giới, khi giá xăng dầu và giá nguyên, nhiên vật liệu nhập khẩu tăng. Bên cạnh đó, việc tăng giá điện, tiến tới là giá than vận hành theo cơ chế thị trường cũng sẽ tác động không nhỏ tới thị trường giá cả.
Tuy nhiên, Chính phủ cũng đang tính toán thận trọng khi điều chỉnh giá điện, than. Việc tăng giá cần phải lựa chọn vào thời điểm thích hợp và tránh tập trung điều chỉnh trong cùng một thời điểm nhằm giảm thiểu tác động cộng hưởng gây hiệu ứng tâm lý đẩy giá hàng hóa dịch vụ khác tăng. Thời điểm thích hợp được tính đến sẽ là thời điểm cung - cầu hàng hóa dịch vụ diễn biến bình thường, mặt bằng giá không bị biến động bất thường do tác động của các yếu tố như thiên tai, nhu cầu sức mua có khả năng thanh toán tăng quá cao.
Nhận định của TS Cù Huy Chử về vụ án LS Cù Huy Hà Vũ
Đưa ra nhận định về điều 88 trong vụ án tiến sĩ Cù Huy Hà Vũ “tuyên truyền chống phá nhà nước Xã hội Chủ nghĩa”, tiến sĩ Cù Huy Chử cho rằng, vụ án này là một tấm bi hài kịch, tức là đối thoại với những người không cần đối thoại...
Do đâu mà tiến sĩ Cù Huy Chử đã nhận định như vậy trong cuộc trả lời phỏng vấn với Việt Hùng của Ban Việt ngữ, Đài Á Châu Tự Do.
Cũng xin nói thêm về Tiến sĩ Cù Huy Chử. Tiến sĩ Cù Huy Chử từng là cán bộ cao cấp Ban Tuyên huấn Trung ương đảng Cộng sản Việt Nam, nguyên Trưởng khoa Lý luận Văn hóa và Phát triển - Phân viện II, Học viện chính trị - Hành chính Quốc gia Hồ Chí Minh. Mời quý vị theo dõi.
Việt Hùng: Thưa Tiến sĩ Cù Huy Chử, cá nhân ông, vừa là chú ruột của Tiến sĩ Cù Huy Hà Vũ, vừa là người được cháu ông chính thức mời trong vai trò bào chữa trong phiên tòa tới đây. Cho đến nay các cấp chính quyền đã cấp giấy phép cho ông với tư cách bào chữa trong vụ án này hay chưa?
TS Cù Huy Chử: Tôi có nhận được giấy của anh Cù Huy Hà Vũ mời tôi làm người bào chữa cho anh ấy, nhưng từ khi anh Vũ gửi và người ta chuyển sang Tòa án Hà Nội, cho tới nay (12-02-2011) Tòa án Hà Nội không hề có trả lời gì đối với tôi cả. Tôi chưa nhận được trả lời gì hết.
Việt Hùng: Nhưng mà hoặc là chưa, hoặc là có, hoặc là không có giấy phép chính thức bào chữa cho cháu ông trong phiên Tòa tới đây, cá nhân ông, ông có tham dự phiên Tòa này hay không?
TS Cù Huy Chử: Điều này tôi xin trả lời với ông là chưa chắc tôi đã tham dự được, lý do vì hiện nay tôi bị ung thư, đi lại rất khó khăn. Bây giờ tôi đi trong nhà cũng đã khó khăn rồi, cho nên đi ra ngoài tôi chỉ đi được vài chục thước thôi chứ đi xa thì tôi không đi được… thành thử không tham gia được là vì sức khỏe thôi chứ không vì lý do nào khác.
Đối thoại với những người không cần đối thoại
Việt Hùng: Thưa Tiến sĩ Cù Huy Chử, bằng sự trải nghiệm và thực tế trong thời gian ông còn là cán bộ cao cấp của Ban Tuyên huấn cũng như trường đảng Nguyễn Ái Quốc thì ông nhìn bản luận tội, buộc cháu ông (Cù Huy Hà Vũ) vào Điều 88 tuyên truyền chống phá nhà nước Xã hội Chủ nghĩa như thế nào?
TS Cù Huy Chử: Về điều này tôi xin trả lời, buộc tội như vậy là quyền của những người bắt anh Hà Vũ, còn anh Vũ có tội hay không thì còn phải chờ xét xử và phải có sự tranh tụng giữa anh Vũ và các luật sư về vụ án đó. Còn bây giờ đứng về phía nhà nước người ta có quyền hành thì người ta có quyền buộc tội, thì cái đó là quyền của họ…
Việt Hùng: Ông nói là quyền của họ, nhưng mà ông theo dõi vụ án này và ông đọc bản luận tội của bên Viện Kiểm sát thì ông đánh giá như thế nào?
TS Cù Huy Chử: Tôi đánh giá về điều này đứng về cơ sở pháp lý là chưa có sức thuyết phục. Khái niệm nhà nước là không đồng nhất với khái niệm của những cá nhân đang điều hành nhà nước. Một bên nhà nước do pháp định tức là do Hiến pháp quy định. Nhà nước là ai? Chứ còn người đứng ra điều hành nhà nước thì không thể đồng nhất với nhà nước là một được.
Tôi lấy ví dụ, vừa rồi cơ quan điều tra công bố tội của anh Vũ, đồng thời tới đây Tòa án xử anh Vũ thì hay nhân danh nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam, nhưng mà tôi xin thưa rằng Tòa án không đủ tư cách nhân danh nhà nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam để buộc tội một cá nhân nào chống nhà nước. Bởi vì đại diện cho nhà nước không thể là Tòa án được. Đại diện cho nhà nước chỉ có hai người đại diện thôi, một là ông Chủ tịch nước, hai là ông Chủ tịch Quốc Hội. Tôi hiểu là như vậy cho nên vấn đề này cần được tranh tụng.
Trong lời buộc tội có nói chống phá nhà nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam thì người tố cáo tôi không thấy. Tôi đọc trong bản tố cáo của công an thì tôi không thấy người đại diện nhà nước tố cáo. Bởi vì người đại diện cho nhà nước tố cáo là ai? Là như tôi nói là Chủ tịch nước và Chủ tịch Quốc Hội.
Nhưng mà anh Vũ có được đối thoại bao giờ đâu? Kiện Thủ tướng mấy năm có thấy trả lời đâu? Công khai góp ý kiến cho các cơ quan cũng đâu có trả lời đâu?
» TS Cù Huy Chử
Tôi biết lúc anh Vũ chưa bị bắt đã có lần Viện Kiếm sát Tối cao đã mời anh Vũ lên để giải thích việc anh Vũ kiện Thủ tướng (Nguyễn Tấn Dũng). Sau đó anh Vũ có đề nghị nếu thấy việc làm của tôi phạm pháp thì đề nghị Chủ tịch Quốc hội ra quyết định đó, nhưng cho đến khi anh Vũ bị bắt thì Chủ tịch Quốc hội cũng không hề lên tiếng. Tóm lại nói một cách cho hài hước, anh Vũ ở trong một tấm bi hài kịch tức là đối thoại với những người không cần đối thoại.
Anh ấy phát biểu những điều gì, nếu tôi là người cầm quyền thì tôi sẽ giải quyết bằng cách mời anh ấy lên để đối thoại. Rồi sau khi đối thoại xong mà anh ấy vẫn còn tiếp tục có hành động chống phá thì khi đó bắt. Nhưng mà anh Vũ có được đối thoại bao giờ đâu? Kiện Thủ tướng mấy năm có thấy trả lời đâu? Công khai góp ý kiến cho các cơ quan cũng đâu có trả lời đâu? Hay việc anh Cù Huy Hà Vũ có ý kiến về ông (tướng an ninh) Vũ Hải Triều thì có thấy trả lời đâu? Không có một cơ quan nhà nước nào trả lời với anh Cù Huy Hà Vũ cả.
Ông biết rằng, thông thường với tư cách là con người khác với loài động vật ở chỗ là con người có ngôn ngữ, có ý thức và có ngôn ngữ, cho nên khi ý thức và ngôn ngữ được phát ngôn ra thì đứng về quyền con người bình thường là cần thiết có sự đối thoại ngược lại. Tức là người phát những thông tin thì đồng thời họ cũng có quyền lợi và nguyện vọng cần được đối thoại ngược trở lại, cần được thông tin trở lại…
Ngay trong gia đình khi cha mẹ mắng con cái thì cha mẹ cũng cần nghe con cái trả lời mình như thế nào? Thế thì ở đây, ngược lại, khi đứa con nói mà cha mẹ không trả lời mà chỉ dùng roi để đánh đập nó thì sự khó chịu cũng vậy thôi. Đó là lẽ bình thường của cuộc sống con người anh ạ.
Nói ra những điều mà người khác không nói ra
Việt Hùng: Vâng, chúng tôi xin đặt một câu hỏi và cũng phải xin phép và xin lỗi ông trước. Như ông vừa trình bày, người bị khởi tố trong vụ án này, người hiện đang bị buộc tội là cháu ruột của ông. Bây giờ chúng tôi đặt một câu hỏi, nếu như trong trường hợp mà người đó là người ngoài thì ông có bảo lưu ý kiến mà ông vừa trình bày hay không thưa ông?
TS Cù Huy Chử: Tôi xin thưa với ông như thế này. Ông quên tôi là một trí thức sao? Ông có hiểu ý tôi nói không? Tôi là một trí thức, mà vì vậy tôi trả lời ở đây không phải vì tôi là chú ruột của anh Cù Huy Hà Vũ. Tôi là một trí thức, tôi có nhận thức của tôi chứ! Và để biện hộ cho ý kiến này thì tôi mời ông đọc ở trên mạng Blog của ông Nguyễn Trọng Tạo có bài của Thiếu tướng Nguyễn Trọng Vĩnh trả lời.
Ông Nguyễn Trọng Vĩnh trả lời ông ấy nói, rất nhiều người nghĩ như Vũ nhưng chỉ có điều khác là Vũ nói ra mà người khác không nói ra. Tất cả những điều Vũ nói rất nhiều người nghĩ. Điều đó để có thể nói một ông Tướng như ông Nguyễn Trọng Vĩnh năm nay 95 tuổi, tức là dày dặn kinh nghiệm hơn tôi rất nhiều, ông Nguyễn Trọng Vĩnh cũng trả lời như thế cơ mà.
Việt Hùng: Thưa ông, từ trước đến nay trong các bản cáo trạng khi buộc tội những người bất đồng chính kiến ở Việt Nam, các nhà lãnh đạo ít khi đề cập và nhắc cụ thể tới những cơ quan truyền thông quốc tế, nhưng trong bản cáo trạng với cháu ông, Viện Kiểm sát đã nêu đích danh Đài Á Châu Tự Do (RFA) và Đài Tiếng Nói Hoa Kỳ (VOA) là những cơ quan truyền thông quốc tế mà cháu ông đã bày tỏ ý kiến về thực trạng hiện tình đất nước cũng như công việc mà cháu ông đeo đuổi với mong muốn Việt Nam có tam quyền phân lập. Ông nhận định về vấn đề này như thế nào?
TS Cù Huy Chử: Theo tôi thì cũng như ông đang hỏi tôi và tôi phải trả lời, thế thì những Đài nào đó hỏi anh Vũ thì anh Vũ trả lời thì cũng là chuyện bình thường. Có người hỏi thì phải có người trả lời. Chứ còn trả lời như thế nào thì là quan điểm của người ta chứ làm sao mà mình bắt buộc họ được.
Nếu không hỏi anh Vũ mà hỏi tất cả những người khác thì mỗi người đều có quan điểm riêng của họ và họ có quyền trả lời ý kiến của họ và do đó cho nên tôi cho đây là một thông lệ có tính quốc tế. Ví dụ Đài Á Châu Tự Do hay Đài Tiếng Nói Hoa Kỳ nếu đã được công luận công nhận là có tiếng nói rõ ràng thì họ có tư cách pháp nhân để họ hỏi.
Và khi họ hỏi một ai đó thì người đó có quyền trả lời theo quan điểm của họ, đó là điều bình thường. Việt Nam đã ký vào công ước quốc tế công nhận nhiều quyền tự do trong đó có nhân quyền, trong đó có quyền tự do ngôn luận và nhiều quyền khác, cho nên những đài vừa rồi nếu cảm thấy bị xúc phạm danh dự thì tôi nghĩ các đài đó có quyền dựa vào những thông lệ quốc tế và các công ước quốc tế mà Việt Nam đã công nhận, những công ước mà Việt Nam đã ký, để trên cơ sở đó có cách hành xử phù hợp với pháp luật quốc tế.
Việt Hùng: Với tư cách là chú ruột của Tiến sĩ Cù Huy Hà Vũ ông có điều gì chia sẻ với quý thính giả đang theo dõi cuộc nói chuyện này?
TS Cù Huy Chử: Tôi mong muốn Tòa án Nhân dân Hà Nội hãy làm việc một cách thiết thực đúng với tiêu chí mà đảng đã đề ra là xây dựng một nước Việt Nam hòa bình, thống nhất, độc lập, dân chủ và xã hội công bằng. Xã hội mà chúng tôi mong muốn một xã hội dân chủ, một xã hội công bằng. Tôi mong rằng, đảng và nhà nước hãy luôn luôn bám sát lấy tiêu chí mà chính đảng đã nêu ra và nhà nước đã nêu ra mà cụ thể nhất là Đại hội XI vừa rồi đã nêu ra kiên quyết thực hiện xây dựng cho được một nước Việt Nam hòa bình, thống nhất, độc lập, dân chủ và công bằng.